30 เมษายน วันคุ้มครองผู้บริโภคไทย ชวนพ่อแม่สอนลูกรู้ทันสื่อโฆษณาและการตลาดอาหาร ป้องกันกินเกินจนเป็นโรคเรื้อรัง
ดร.ศุกร์สิริ อิสรชาญวาณิชย์ หัวหน้าโครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร (Food Advertising and Marketing Literacy) ภายใต้การสนับสนุนของกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ประกาศเปิดตัวคลังสื่อสอนความรู้ทันโฆษณาอาหารและการตลาดสำหรับพ่อแม่เปิดให้เด็กดู เพื่อปลูกฝังความรักสุขภาพ คิดก่อนกิน เลือกอาหารโดยไม่ถูกชี้นำจากสื่อโฆษณาและการตลาด ในยุคที่โฆษณาอาหารล้อมตัวเด็กโดยเฉพาะบนหน้าจอมือถือ
ดร.ศุกร์สิริ เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจจากผลวิจัยปี 2568 โดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า เด็กไทยกว่า 80% มีทัศนคติเชิงบวกต่อแบรนด์อาหาร ‘หวาน-มัน-เค็ม’ ผ่านการโน้มน้าวของคนดังและโปรโมชัน แต่ที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ เด็กเกินครึ่งไม่สามารถแยกแยะได้ว่าอันไหนคือเนื้อหาทั่วไป และอันไหนคือโฆษณาแฝง ตอนนี้โลกเกือบครึ่งมีน้ำหนักเกินเสี่ยงเป็นโรคอ้วนและโรคเรื้อรังที่รักษายาก
“โฆษณายุคนี้รุกหนักและเนียนมาก โดยเฉพาะสื่อออนไลน์ที่เด็กเห็นทุกวัน โครงการเราจึงผลิต MV เพลง ‘หนูไม่อยากอ้วน’ และคลิปซีรีส์ ‘จับโป๊ะโฆษณาอาหาร’ กว่า 500 คลิป เพื่อให้พ่อแม่และครูใช้เป็นเครื่องมือสอนเด็ก ๆ ให้มีภูมิคุ้มกัน ไม่ตกเป็นเหยื่อการตลาดที่จูงใจให้บริโภคเกินจำเป็นจนเสียสุขภาพ” ดร.ศุกร์สิริ กล่าว
โครงการฯ ขอเชิญชวนพ่อแม่สอนลูก ‘จับโป๊ะ’ 12 เทคนิคโฆษณาอาหารยอดฮิตที่นักการตลาดใช้ “ชักจูง” ใจเด็ก เพื่อให้ผู้ปกครองนำไปใช้สอนลูกหลาน ดังนี้:
1. การ์ตูนล่อใจ: ใช้ตัวการ์ตูนและของเล่นมาสร้างความผูกพัน
2. แพ็กเกจสะดุดตา: ออกแบบกล่องและห่อให้ดึงดูดใจจนต้องหยิบ
3. ภาพสวยเกินจริง: ตกแต่งภาพให้ดูฉ่ำวาว น่ากินเกินความเป็นจริง
4. คนดังการันตี: ใช้ดารา ไอดอล หรืออินฟลูเอนเซอร์ที่เด็กชื่นชอบ
5. โปรเร่งตัดสินใจ: “ซื้อด่วน! จำกัดเวลา” กระตุ้นให้รีบซื้อโดยไม่คิด
6. ชิมฟรีติดใจ: แจกตัวอย่างให้ชิมจนเกิดความคุ้นเคย
7. โฆษณาเนียนในเกม: แทรกสินค้าในเกมหรือรายการแบบไม่บอกว่าเป็นโฆษณา
8. สุขภาพหลอกตา: ใช้คำเคลม “มีวิตามิน” หรือ “ดีต่อสุขภาพ” บังหน้าปริมาณน้ำตาล
9. ขายฝันความสุข: เชื่อมสินค้าเข้ากับมิตรภาพ ความรัก หรือความสำเร็จ
10. รีวิวไม่เหมือนขาย: อินฟลูเอนเซอร์แสร้งบอกต่อเหมือนแนะนำส่วนตัว
11. หน้าม้า–ไลก์ปลอม: ปั่นยอดรีวิวและยอดไลก์สร้างภาพความนิยมหลอก ๆ
12. ลูกค้าคนพิเศษ: ดึงเข้ากลุ่มสมาชิกสะสมแต้มเพื่อผูกมัดให้ซื้อต่อเนื่อง
ดร.ศุกร์สิริ ทิ้งท้ายด้วยเคล็ดลับง่าย ๆ สำหรับคุณแม่: “เริ่มต้นวันนี้ แค่ถามลูกหลังเห็นโฆษณาว่า ‘เขากำลังพยายามขายอะไร?’ และ ‘เขาใช้เทคนิคไหนใน 12 ข้อนี้?’ เพราะการตั้งคำถามคือจุดเริ่มต้นของภูมิคุ้มกันทางปัญญาที่จะทำให้เด็กดูออก คิดเป็น และเลือกได้เองไปตลอดชีวิต”
ช่องทางติดตามและรับสื่อการสอน: พ่อแม่และครูสามารถชมมิวสิกวิดีโอและคลิปสอน “จับโป๊ะโฆษณา” ได้ทาง TikTok, Facebook และ YouTube: “รู้ทันโฆษณา”
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม: ฝ่ายประชาสัมพันธ์โครงการฯ LINE และโทร: 062 241 5000